Шийдвэр гаргахад шаардагдах ур чадвар

   


      Шийдвэр гаргалт бол хүнд тасралтгүй суралцах  боломж олгодог нэг чадвар бөгөөд өөр юу ч ийм боломж олгодоггүй. Тасралтгүй суралцах боломж арга нь шийдвэрийн үр дүнг анх төлөвлөж байж үр дүнтэй харцуулах арга юм. Та чухал шийдвэр гаргах бүрдээ үр дүнг төлөвлөж шийдвэр хэрэгжих явц бүрдээ анх төлөвлөсөн үр дүнтэйгээ харьцуулж байх нь нэн чухал юм. 

Бодит үр дүнг хүлээсэн, төлөвлөж үр дүнтэйгээ харьцуулж сурсан ур чадвар дараагийн шийдвэр гаргалтанд нь нөлөөлөх ач холбогдолтой туршлага болсон байна. Гаргасан шийдвэр тань төлөвлөж байсан үр дүндээ хүрсэн эсэхийг шалгахын тулд бодит нөхцөл байдал, газар дээр нь очиж шалгаж эргэх холбоотой ажиллахыг зөвлөдөг байна. 

Шийдвэр гаргахад тэр тусмаа бизнесийн шийдвэр гаргахад 4 үндсэн шинж байдаг гэж үздэг байна. 

1.    Шийдвэрийн ирээдүйд үргэжлэх хугацаа гэж байдаг байна. Энэ нь тухайн шийдвэр хэр удаан үргэжлэх вэ гэдэг асуудал юм. 
2. Тухайн шийдвэрийн өөр хэлбэр талбар юмуу асуудалд болон бизнест бүхэлд нь нөлөөлөх нөлөө гэж байдаг.
3.     Шийдвэрийн шинж чанар ба түүнд багтах чанарын хүчин зүйлсээр тодорхойлогддог байна.
4.  Шийдвэрийг байнга болон хааяа гэх мэтээр шийдвэр гаргах давтамжаар ангилж болдог.

Харин хууль зүйн салбарт...

Аристотеийн “ямар дүрэм, журам илүү тохиромжтой вэ гэдгийг ард түмэн өөрсдөө мэддэг бөгөөд дүрэм, журмыг бй болгоход 2 төрлийн чадвар хэрэгтэй болдог” гээсн үзэлтэй холбон судлаачид тайлбарлажээ. Хүнд шийдвэр гаргахад 2 ур чадвар шаардлагатай гэж үзсэн бөгөөд “Cynesis буюу хууль дүрэм, журмыг хэлбэржүүлэн шийдвэр гаргах буюу асуудлыг бухалд харж шийдвэрлэх чадвар, “Gnome” буюу тохиолдолд бүрт тохирсон шийдвэр гаргах  эсхүл бүхлийн доторхи хэсгийг шийдвэрлэх гэсэн 2 өөр чадвар байдаг гэжээ.
Фома Аквины Аристотелийн дээрх ангиллыг тодруулан “Cynesis бол “ямар дүрэм нь хамгийн олон тохиолдолд зөв үр дүнд хүрэх”-ийг таних чадвар буюу ийм чадвар нь хууль тогтоогч нарт байх илүү шаардлагатай, харин “Gnome”  бол тодорхой нөхцөл байдалд дүрэм, журмыг хэрхэн хэрэглэж зөв зорилгод хүрэх”-ийг тогтоох чадвар нь шүүгч нарт байх илүү шаардлагатай гэж тодорхойлсон байна.
Дээрх философичид дүрэм, журам тогтооход шаардлагатай ур чадварын аль нь түлхүү хөгжсөн, найдвартай байх, эсхүл аль нь тухайн нийгмийн хэрэгцээг хангахад илүү шаардлагатай байхаас шалтгаалан ард түмэн дүрэм, журмыг тогтоох аргаа сонгодог гэсэн байх юм[i] гэж Мөн Хууль зүйн судлаач доктор Ж. Оюунтунгалаг нь "Харьцуулсан иргэний эрх зүй" хэмээх бүтээлийнхээ 1.2 Иргэний эрх зүйн үүсэл хөгжлийн тойм гэсэн хэсэгт  бичсэнээс иш татаж болох юм.






[i] Ж. Оюунтунгалаг. Харьцуулсан иргэний эрх зүй. УБ. 2013. 23 дах тал.

Comments

Popular Posts

Шударга ёс гэж юу вэ?

Хуульч мэргэжилийн ёс суртахуун

Оюунлаг уураг тархитай болох ба ном унших арга